[0] ahmetcan196 [-*-] gmail.com

[1] demircan.serhat [-*-] gmail.com

Heyecan, Saflık ve Bilim
Genellikle bölüme hazırlık niteliğinde sayısal, sosyal ve lise(!) ağırlıklı dersler aldığımız bir dönemde herşey çok iyimser gitti. Şu seneyi atlatayım çok güzel şeyler öğreneceğim gibi bi izlenim oluşmuştu. Şimdi ne kadar safmışım desemde, büyük bir iyi niyetle tüm derslere girip, deyim yerindeyse “Aç gibi” gibi dinliyordum, belki birşeyler kaparım diye. Tabi ki şu andaki aklım olsa sadece geçmeye oynar, kendi gelişimime bakardım. Sıfır olarak nitelendirmiyorum tabi ki ilk seneyi. Çok şahane e-posta atmayı, soru sormayı öğrenmiştim mesela 1. Sınıfta. Gerçekçi olayım o seneye dair aklımda kalan tek şeyde bu aslında.
Böyle geçti ilk sene. Neler oluyor? Üniversite nedir ki? gibi sorulara cevap bulup, Prof. insanmış, hocalar ile sohbet edilebiliyormuş gibi kazanımlar elde ettim ki, bizim bölümün belki de tek artı tarafıdır hocanının yanına gidebilmek, sohbet edebilmek, soru sorabilmek. Bunun bir silah olarak kullanıldığını sonradan öğrenmek ise kaybettirdi tüm kazanımları. Kısaca ilk sene umut olarak mükemmele yakın, donanım olarak ise hiçe daha yakın bir sene idi. Ama bolcana Tubitak Yayını okuyarak, büyük bir umutla tatile girdim ve bekledim o mükemmel ikinci seneyi.(!)

Hayal Kırıklığı, Umut ve Motivasyon
İkinci sınfın vizelerinin sonuçları açıklandığında umutlarımı yitirmeye başlamıştım. Çünkü derleyici bile açmadan sınavlardan geçilebileceği izlenimi oluşmuştu ki bunu final sınavlarında test edip onayladım. Hiç bir şekilde derleyici açmadan, slaytları ezberleyerek geçilebildim programlama derslerini. Oysa programlama öğreneceğim diye rss reader, mp3 player gibi saçma sapan(!) şeyler yazmıştım kendime. Artık DD ‘ye oynamanın zamanı gelmişti.  O sene ki tek motivasyon kaynağım ise Özgürlük ‘tü… Birde “Çok spam geliyor maillerime bakmıyorum” lafı Kısaca “Evrimsel Hesaplama” gibi zevkli konulara eğilimi olan bir Bilgisayar Mühendisi adayı için hayal kırıklığı yaratan bir sene olmuştu.

Bitsede Gitsek
Gittikçe azalan motivasyonum ile beraber derslere girme eğilimimde azalmıştı 3. Sınıfta. Devamsızlık hakkımı(!) sonuna kadar kullandım. Kitap okumak, derslere girmekten daha mantıklı geliyordu o sene. Bende birşeyler kapabileceğim derslere girdim ve diğer derslerde DD ‘ye oynamaya karar verdim. Sonuç olumluydu çünkü slaytlar vardı elimde
O sene hakkında, aklımda kalan bazı şeyler ise okuduğum, Java, Python ve Design Patterns kitapları oldu. Bolca boş vaktim olmasından dolayı güzel yazılar, kitaplar okuduğum bir yıl olmuştu. Nedenini bende tam bilmiyorum(!) ama, “Bitsede gitsek” dediğimi çok fazla hatırlıyorum. Neyse ki Özgürlük vardı etrafımda. EULA ‘yı imzalamayı bıraktığım sene de diyebilirim aslında.

Kabus ve Painkiller
Bir öğrencinin giriştiği en büyük iş olmuştur Bitirme Projesi genellikle. Android için uygulama yazma fikri, hem özgürlük açısından, hemde öğreneceğim teknolojiler bakımından çok heyecanlı gelmişti ilk başta. Tabi bitirme projelerinin %90 ‘ının çöpe gittiği gerçeğini hesaba katmamıştım. Pardus 64-bit projesinden başka çöpe gitmeyen başka bir proje hatırlamıyorum gerçekten. Aslında öğrendiğim şeyler tabi ki çöpe gitmedi. Asıl beni rahatsız eden, son sınıf öğrencisi için bu proje ne kadar önemli ise, Juri için o kadar önemsiz olmasıydı. Bir senenizi ayırdığınız projenin 15 dakikada anlatılmasının istenmesi. Yetmeyen zaman sonunda: “Tamam sana inandık.” denilmesiydi rahatsızlık duyduran. Son senedeki tek sorun bu değildi benim için. Kaldığım 2 ders yüzünden 4 ayımın kaybolmasıydı. Genelde derste uyuyan adamların, “Evrimsel hesaplama” sunumu yaparken uyanıp, garip sorular sormasıydı.(O zaman anladım ki, sorun sadece hocalarda değildi.) Şu anda, hakkında hiç bir şey bilmediğim bazı dersler için geçirdiğim uykusuz gecelerdi. Neyseki her türlü ruh halinden anlayan bir sevda vardı. Ne zaman mutlu olsak, sorunlu olsak, dersten kalsak, uyuyamasak, evde bir ses yükseliyordu. Painkiller

Bitiş ve Özgürlüğe Adımlar
Neyse ki, bana birkaç aya maal olsada, okul bitti. Dolaylı yoldan da olsa bana bir sürü bilgi kazandırdı. “Bilim adamı olma” umutlarını, düşük not ortalamam ile rafa kaldırmış olsamda, diplomayı aldıktan 8 dakika sonra işe başlamak büyük moral oldu. Artık Necdet Hoca ile birlikte ipv6 projesinde çalışıyorum. Özgür bir Vidyo Konferans yazılımı geliştiriyoruz. Bunun dışında, bu öğrenim yılı içerisinde Çomak ‘ı hayata geçireceğiz. Çok öğretici/öğrenici bir yıl olacak gibi. Lisans öğrenciliği hayatım bitti. Ancak hayatımda fazlada birşey değişmedi. Hala Çanakkale ‘deyim. Aynı ev arkadaşlarım ile kalıyorum.* * * * Okuldan arkadaşlarımla Çomak ‘ta çalışıyorum. Eskiden olduğundan biraz daha fazla(!) okula gidiyorum. Hala Evrim Çalışkanıyım. Ve hala bıkmadan Painkiller dinliyorum/dinliyoruz.

Proje gelişimi ve çekirdek kadro

OpenLDAP projes, Kurt Zeilenga tarafından 1998 yılında başlatıldı. Proje, University Of Michigan ‘ın yayınladığı LDAP referans kaynağını kullanılarak başladı. Proje geliştikçe, LDAP protokolünün gelişimi ve evrimine de katkısı oldu.

2006 Nisan  ‘ında çekirdek takımı 3 kişiden oluşuyordu;

• Howard Chu (Chief Architect)
• Pierangelo Masarati
• and Kurt Zeilenga.

Daha sonra, Luke Howard, Hallvard Furuseth, Quanah Gibson-Mount, and Gavin Henry gibi birçok geliştirici ve gönüllü projeye katıldı.

OpenLdap Bileşenleri

Openldap 3 ana bileşene sahiptir;

• slapd
• LDAP kütüphaneleri
• İstemci yazılımı: ldapsearch, ldapadd, ldapdelete vb…

Ek olarak bir çok yardımcı projeye sahiptir.

• JLDAP – LDAP : Java için sınıf kütüphaneleri
• JDBC-LDAP – Java JDBC – LDAP köprü sürücüsü
• ldapc++ – LDAP C++ sınıf kütüphaneleri

Arkaplan

Genel kavram

Tarihsel olarak OpenLDAP server mimarisi ikiye ayrılır. Ağ erişimi ve protokolün işlenmesinden oluşan bir “önplan” ve tam anlamıyla bir veri depolama ile ilgilenen “arkaplan”. Bu mimari, modülerlik, değişik arkaplanlar ve arayüz hazırlamaya imkan tanır.

Kullanılabilir arkaplanlar

Openldap ta standart olarak 16 farklı arkaplan sağlanmıştır. Ve bağımsız olarak geliştirilen üçüncü parti arkaplanlar olduğu bilinmektedir. Kategorilenmiş olarak aşağıdaki gibidir.

• Veri deoplama arkaplanları
  • back-bdb: Berkeley üniversitesi tarafından geliştirilmiş ilk arkaplandır.
  • back-hdb: subtree renames desteği getirilmiş halidir.
  • back-ldif: LDIF dosyaları üstüne inşa edilmiştir.
  • back-ndb: MYSQL’in NDB cluster engine üstüne yapılmıştır.
• Proxy arkaplanları
  • back-ldap: diğer LDAP sunucular için temel proxy
  • back-meta: meta-directory özellikli proxy
  • back-passwd: Unix sistemlerinin passwd ve gurup verileri için kullanılan proxy
  • back-relay: diğer slapd arkaplanlarına yönlendirme
  • back-sql: SQL veritabanları için
• Dinamik arkaplanlar -
  • back-config: LDAP üzerinden slapd düzeni
  • back-dnssrv: DNS üzerinde LDAP sunucuları yerleştirme
  • back-monitor: LDAP üzerinden slapd iştatistikleri
  • back-null: Unix /dev/null analizi
  • back-perl: LDAP isteklerinde peel başvurusu
  • back-shell: LDAP isteklerine Shell betikleri başvurusu
  • back-sock: LDAP isteklerin IPC ‘ye yönlendirme

back-perl, back-tcl, back-ldbm gibi bağzı arkaplanlar şu anda kullanımda olmayan openldap versyonlarındada çalışabilmektedir.

Pratikte -perl, -shell, and –sock gibi arkaplanlar, kabiliyete bağlı olarak  diğer programlama dillerine arayüz sağlayabilir.

YERLEŞİM

Yerleşim anlayışı

Normalde bir LDAP isteği önplandan alınır ve çözümlenir. Ardından işleme için arkaplana iletilir. Arkaplanda istek tamamlandığında sonuç önplana veya istemciye iletilir. Önplan ile arkaplan arasına bir takım kodlar sıkıştırılmıştır. Buda kesmelere ve tetiklemelere cevap vermeye olanak tanır.

Kullanılabilir yerleşimler

Openldap ‘ta öntanımlı olarak 20 tane yerleşim vardır. Ayrıca katkıcıların geliştirdiği 10 tane daha katkı yerleşimi vardır.

Çekirdeğe eklenmiş öntanımlı yerleşimler:

• accesslog: LDAP veritabanındaki log sunucusu aktivitesi
• auditlog: flat metin dosyası üstündeki log sunucusu aktivitesi
• chain: belirsizliği zincirleyip önleme
• collect: X.500 gerçekleştirimi
• constraint: değer kısıtlama
• dds: dinamik veri servisi
• deref: girdiler hakkında bilgi
• dyngroup: basit dinamik grup desteği
• dynlist: daha karışık dinamik grup desteği
• memberof: aynı özellikliler grubu desteği
• pcache: önbelleğe alınmış sorgu sonuçları
• ppolicy: LDAP parola kuralları
• refint: başvursal bütünlük
• retcode: önceden belirlenmiş çeşitli görevler tanımlama
• rwm: LDAP verileri için yeni yazım
• seqmod: girdiler için serileştirme
• syncprov: Syncrepl sağlayıcı
• translucent: yarı transparan veri arttırımı
• unique: verileri benzersizleştirme
• valsort: özellikler için sıralama

Katkıcılardan gelen yerleşimler:

• addpartial: istek ekleme ve ayarlama
• allop: tüm özellikleri geri döndürme
• autogroup: sabit grupları dinamik yönetme
• denyop: ayarlanmış isteklerin iptali
• lastmod: en son ayarlanmış duruma alma
• nops: gereksiz ayarları filtreleme
• nssov: slapd ‘den direk olarak NSS isteklerine cevap verme
• proxyOld: kesin kodlama desteği
• smbk5pwd: Samba ve Kerberos parola korunumu
• trace: Tüm LDAP istek ve tepkilerini kayıtlama

Openldap, aynı zamanda Sun and Netscape/Fedora/RedHat mimarisini kullanan SLAPI ‘ yi de desteklemektedir.